HE „Perućica“
HE „Perućica“ je najstarija velika hidroelektrana u Crnoj Gori, puštena u pogon 1960. godine. Nazvana je po vrelu Perućica, koje izvire u blizini hidroelektrane.
Nalazi se na teritoriji opštine Nikšić, u sjevernom dijelu Bjelopavlićke ravnice, dok su male hidroelektrane smještene na teritorijama opština Danilovgrad, Podgorica, Cetinje i Šavnik.
Njena instalisana snaga je 307 MW, a moguća godišnja proizvodnja oko 1.300 GWh. Korisna akumulacija je 353 h/m³. Za proizvodnju električne energije HE "Perućica" koristi vode sliva rijeke Gornja Zeta, odnosno vode koje dotiču u Nikšićko polje i to pri povoljnom padu na kratkom rastojanju između Nikšićkog polja i Bjelopavlićke ravnice. Slivno područje HE „Perućica“ iznosi 850 km².
HE „Perućicu“ sačinjavaju sljedeći objekti:
- akumulacije: „Krupac“, „Slano“ i „Vrtac“,
- Sistem kanala,
- Taložnica,
- Kompenzacioni bazen,
- Dovodni tunel sa ulaznom građevinom,
- Cjevovod sa 3 cijevi pod pritiskom,
- Mašinska zgrada za 8 agregata,
- Razvodna postrojenja od 110 kV i 220 kV,
- Dužina dovodnog tunela je 3323,27 m,
- Prečnik cjevovoda br. 3 iznosi 2,65 + 2,5 m.
| HIDROLOGIJA | |
|---|---|
| Površina topografskog sliva | 850 km² |
| Prosječne godišnje padavine | 1905 mm/m² |
| Srednji godišnji proticaj | 34,8 m³/sec |
| ENERGETSKI PODACI | |
|---|---|
| Bruto pad | 550 m |
| Instalisana snaga | 307 MW |
| Moguća godišnja proizvodnja | oko 1300 GWh |
| Planska godišnja proizvodnja | 957 GWh |
| AKUMULACIJE | |||
|---|---|---|---|
| NAZIV | KRUPAC | SLANO | VRTAC |
| ZAPREMINA VODE (m³) |
42,1 x 106 | 111,2 x 106 | 71,9 x 106 |
| DUŽINA BRANE (m) |
1480 | 1629 | 2383 |
| VISINA BRANE (m) |
19,5 | 21,20 | 16,5 |
| DOVODNI ORGANI | |
|---|---|
| Sistem kanala | oko 40 km |
| Kompenzacioni bazen | 180.000 m³ |
| Tunel pod pritiskom | - dužina 3323,27 m - prečnik 4,8 m - proticaj (za sedam agregata) 68 m³/sec - proticaj (za osam agregata) 80,75 m³/sec |
| CJEVOVOD | br. I | br. II | br. III |
|---|---|---|---|
| PREČNIK (m) | 2,2 – 1,8 | 2,2 - 2,1 | 2,65 – 2,5 |
| DUŽINA (m) | 1851 | 1883 | 1931 |
| PROTICAJ (m³/sec) | 17 | 25,5 | 38,25 |
| PRIKLJUČENI AGREGATI | br. 1 i 2 | br. 3,4 i 5 | br. 6 i 7 (8) |
ODVODNI ORGANI
| ODVODNA VADA | br. I | br. II |
|---|---|---|
| PROTICAJ (m³/sec) | 68 | 12,75 |
| PRIKLJUČENI AGREGATI | br. 1-7 | br.8 |
| AGREGATI | br. 1, 2, 3, 4, 5 | br. 6, 7 |
| NAZIVNA SNAGA (MW) | 38 | 58,5 |
| TURBINE | ||
|---|---|---|
| VRSTA | dvost. Pelton | dvost. Pelton |
| INST. PROTICAJ (m³/sec) | 8,5 | 12,75 |
| SNAGA NA OSOV. (MW) | 39,338 | 59,036 |
| BROJ OBRT. (ob/min) | 375 | 428,5 |
| GENERATORI | ||
| NAZIVNA SNAGA (MW) | 38 | 58,5 |
| NAZIVNI NAPON (kV) | 10,5 | 10,5 |
| NAZIVNI FAKTOR SNAGE | 0,95 | 0,90 |
| BLOK TRANSFORMATORI | ||
| NAZIVNA SNAGA (MW) | 38 | 58,5 |
| PRENOSNI ODNOS (kV) | 10,5/121 | 10,5/121 |
| POSTROJENJE | 110kV | 220kV |
| BROJ POLJA | 18 | 6 |
| AUTOTRANSFORMATOR 125 MVA | |
|---|---|
| Prenosni odnos (kV) | 230/121/11 |
U Mašinskoj zgradi HE „Perućica“, ugrađeno je 7 dvojnih turbina tipa „Pelton“ sa generatorima horizontalnih osobina ukupne instalisane snage od 307 MW. Pet agregata imaju instalisanu snagu od po 40 MVA i dva od po 65 MVA. Planirano je da se ugradi i osmi agregat snage 65 MVA za koga su izgrađeni svi dovodni i odvodni organi, pomoćni i zajednički pogoni i određeno mjesto za ugradnju u mašinskoj zgradi.
U periodu od 12. marta 1960. – 31. decembra 2010.godine HE „Perućica“ je proizvela 43.505.578 MWh odnosno prosječno 853.050 MWh električne energije. Rekordne 2010.godine proizvedeno je 1.434.852 MWh.
EPCG je 1992. godine otpočela sa realizacijom procesa modernizacije i osposobljavanja Hidroelektrane „Perućica“, koji obuhvata radove na revitalizaciji i modernizaciji procesa proizvodnje, dovođenju opreme postrojenja i objekata na nivo koji će smanjiti rizik od havarija i obezbjediti sigurnost rada, kao i povećati pogonsku spremnost i garantovati sadašnju proizvodnju. Ovim programom, u prvoj fazi, obuhvaćena je i realizovana rekonstrukcija hidromašinske i elektro opreme na agregatima 1, 2, 3 i 4 i dva kućna agregata.
 |
 |
| Vladimir Bojičić, dipl.ecc., direktor Tel: +382 40 204 118 Fax: +382 40 214 873 e-mail: vladimir.bojicic@epcg.com |
Zoran Perović, dipl.el.ing., tehnički direktor Tel: +382 40 213 529 Fax: +382 40 214 243 |
